Borstvoeding na een keizersnede

Kraamvrouwen die een sectio hebben ondergaan, komen steeds eerder uit het ziekenhuis naar huis. Hierdoor is specifieke aandacht voor de borstvoeding van onder meer de kraamverzorgende noodzakelijk.

Normale bevalling

Silvia vertelt dat het verschil tussen het geven van borstvoeding na een keizersnede en na een ‘normale' bevalling vooral zit in de eerste borstvoeding. ‘Na een "normale" bevalling gebeurt dit thuis onder "normale" omstandigheden, na een keizersnede vindt dit in het ziekenhuis plaats met alle hinder daaromheen.'

Eerste contact

De melkproductie komt door de omslag van hormonen op gang zodra de placenta het lichaam verlaten heeft. Wat daarbij belangrijk is, is het lichamelijke contact tussen de moeder en de naakte baby binnen een uur na de bevalling. Dit contact bevordert namelijk de toeschietreflex.

Inspanningen

Silvia: ‘Uit onderzoek blijkt dat bij een kraamvrouw die via een keizersnede is bevallen het eerste contact na de bevalling vertraagd wordt. Er is daardoor wat meer inspanning nodig om de borstvoeding op gang te krijgen.' Silvia vertelt welke inspanningen dit zijn: ‘Goed en vaak aanleggen is, net als na een "normale" bevalling, van belang om de melkproductie goed op gang te brengen. Als dit niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij een couveusekindje, kan de productie door kolven op gang gebracht worden.'

Begeleiding

‘Na de bevalling heeft de kraamvrouw begeleiding en hulp nodig, in het ziekenhuis en later ook thuis, bij het aanleggen en het vinden van een fijne voedingshouding. De hulp bestaat vooral uit het aangeven van het kind, omdat de moeder sterk belemmerd is in haar mobiliteit door de keizersnede.'

Motivatie

‘Moeders die borstvoeding willen geven moeten er na een keizersnede over het algemeen harder voor werken om alles goed op de rit te krijgen. Ten eerste moeten zij herstellen van een buikoperatie en ten tweede moeten zij veel tijd steken in borstvoeding geven met alle hinder daaromheen. Wanneer er dan andere tegenslagen bijkomen, hebben zij motivatie -

onder andere van de kraamverzorgende - en doorzettingsvermogen nodig om door te zetten met de borstvoeding.'

Voorbereiding

‘Als de kraamvrouw zich voorbereid heeft op het geven van borstvoeding, zowel bij een geplande als ongeplande keizersnede, is zij beter in staat voor zichzelf op te komen en aan te geven wat haar wensen zijn ten aanzien van borstvoeding. Dit is vooral in het ziekenhuis van belang, omdat daar soms elkaar tegensprekende adviezen gegeven worden. De voorbereiding op het geven van borstvoeding bestaat voornamelijk uit informatie inwinnen en de partner erbij betrekken, zodat hij/zij ook kan aangeven wat de wensen zijn.'

Afhankelijkheid

‘De moeder moet om hulp dúrven vragen. Zij zal moeten accepteren dat zij de eerste tijd afhankelijk is van anderen en hulp nodig heeft, zodat haar eerste zorg vooral uitgaat naar de borstvoeding. Dat is namelijk iets wat zij op dat moment wél kan.‘

Aanbevelingen scriptiebegeleidster

Docente kraamzorg aan het Deltion College in Zwolle  Jolanda Pool geeft de volgende tips voor als je bij een kraamvrouw die via een keizersnede is bevallen komt kramen:

• Wees niet alleen alert op lichamelijke gevolgen van de sectio en

het aanleggen van de baby, maar investeer veel tijd in gesprekken over wat er allemaal rond de ziekenhuisopname is gebeurd. Met name als het een spoedsectio is geweest, heeft

de kraamvrouw veel te verwerken. Denk aan falen van zichzelf en angst voor de gezondheid van de baby en/of haarzelf.

• Wees goed op de hoogte van de hele gang van zaken rond de sectio. Neem deel aan een aanvullende cursus voor kraamzorg na een sectio.

Meer aanbevelingen

Silvia zelf heeft de volgende aanbevelingen voor kraamverzorgenden:

• Laat je door de ouders en het ziekenhuis goed informeren over het beleid rond borstvoeding in het ziekenhuis om te kunnen bepalen hoe de begeleiding er in de kraamperiode thuis uit zal moeten zien.
• Weet welke problemen zich na een keizersnede kunnen voordoen ten aanzien van de borstvoeding en weet welke maatregelen je kunt treffen om die problemen te voorkomen, op te lossen of te verzachten.
• Zorg dat je gemotiveerd bent om de borstvoeding te laten slagen, en die motivatie over kunt brengen op de kraamvrouw. Kraambureaus geeft ze de volgende adviezen:
• Kraambureaus moeten het belang inzien van een goede voorbereiding op het geven van borstvoeding, zeker bij een geplande keizersnede.
• Kraambureaus moeten een protocol ter beschikking hebben over het verloop van kraamzorg na een keizersnede.
• Kraambureaus moeten informatie verstrekken en middelen ter beschikking stellen om kraamverzorgenden gemotiveerd te houden de borstvoedingte laten slagen.

Auteur: Trudy van Dijk - KraamSupport

Klik hier voor andere dossiers voor kraamverzorgenden